        |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Karaman İlinde MAKROFUNGUSLAR
Bu araştırma S.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Ana Bilim Dalı Hasan Hüseyin DOĞAN’ın Karaman İlinde Makrofunguslar üzerine doktora tezinden İl Çevre Durum Raporuna İşlenmek üzere alınmıştır.
Araştırma sonucunda Karaman yöresinden 2 sınıfa ait 10 ordo, 40 familya, 102 cins ve 322 takson tespit edilmiştir. Literatür taramaları sonucunda 111 tür ve bir varyete, Türkiye için yeni kayıt olarak belirlenmiştir. Yeni kayıt türlerinin toplam tür içerisindeki yüzdesi % 34.7’dir.
Bu türler; Lachnellula arida, Peziza arvernensis, Peziza domiciliana, Ramaria abietina, Ramaria obtusissima, Creolophus cirrhatus, Membranomyces spurius, Thelephora caryophyllea, Phellinus laevigatus, Phellinus viticola, Phellinus vorax, Pachykytospora tuberculosa, Perenniporia medulla-panis, Physisporinus vitreus, Tyromyces placenta, Geastrum nanum, Calvatia cyathiformis, Lycoperdon marginatum, Hygrophorus erubescens, Omphalina obscurata, Clitocybe obsoleta, Tricholoma portentosum, Trizholoma radotinense, Lyophyllum fumatofoetens, Lyophyllum infumatum, Lyophyllum semitale, Melanoleuca luteolosperma, Melanoleuca substrictipes, Armillaria cepistipes, Collybia cookei, Collybia distorta, Collybiafusipers, Collybia horiolorum, Micromphale foetidum, Oudemansiella hygorporoides, Oudemansiella longipes, Macrocystidia cucumis, Mycena adonis, Mycena amicta, Mycena hiemalis, Mycena metata, Mycena xantholeuca, xeromphalina caulicinalis, Cystoderma ambrosii, Entoloma niphoides, Entoloma sepium, Entoloma subradiatum, Pluteus nanus, Pluteus pallescens, Pluteus podospileus, Lepiota kuehneriana, Lepiota subincarnata, Leucoagaricus badhamii, Agaricus aestivalis var. veneris, Agaricus luteomaculatus, Coprinus cinereus, Coprinus cothurnatus, Coprinus ephemerus, Coprinus episcopalis, Coprinus patouillardii, Coprinus truncorum, Panaeolus fimicola, Psathyrella bipellis, Psathyrella cotonea, Psathyrella lutensis, Psathyrella marcescibilis, Psathyrella ochracea, Psathyrella pseudogracilis, Psathyrella sphagnicola, Psathyrella tephrophylla, Conocybe rickenii, Conocybe semiglobata, Conocybe siennophylla, Conocybe subovalis, Pholiotina pygmaeoaffinis, Agrocybe putaminum, Hypholoma marginatum, Psilocybe bullacea, Psilocybe coprophila, Pholiota graminis, Pholiota gummosa, Pholiota limonella, Pholiota nematolomoides, Crepidotus lundelli, Inocybe abietis, Inocybe boltonii, Inocybe caesariata, Inocybe cucullata, Inocybe fuscomarginata, Inocybe grammata, Inocybe hypophaea, Inocybe queletii, Hebeloma cistophilum, Hebeloma edurum, Hebeloma truncatum, Gymnopilus hybridus, Gymnopilus picreus, Cortinarius balteatus, Cortinarius cinnamomealueta, Cortinarius elegantior, Cortinarius flavopallidus, Cortinarius flaudulosus, Cortinarius melanotus, Cortinarius psittacinus, Cortinarius rigidus, Cortinarius sulfurinus, Cortinarius vitellinus, Galerina clavatta’dır.
Yörede hem zehirli, hem de yenen mantarlar bol miktarda yetişmektedir. Yöre halkı tarafından yenen türler toplam türlerin % 13’ünü oluşturur.Yenen türden en fazla beğenilen ve ticari olarak değerlendirilen mantarlar Morchella türleri ve Tricholoma sp.(Katran mantarı) yurt dışına ihraç edilmekte iken Terfeiza boudieri halk pazarlarında alıcı bulmaktadır. Morchella türleri ve Tricholoma sp.nin aşırı toplanması ve yetişme yerlerinin tahrip edilmesi nedeniyle her yıl toplanan mantar miktarı gittikçe azalmaktadır. Halbuki bu mantarlar yöre halkının ekonomisine önemli seviyede katkı sağlamaktadırlar. Literatüre göre çiğ yenildiğinde zehirli olduğu belirtilen Sarcosphaera crassa yöre halkı tarafından çok sevilerek yenmektedir. Macrolepiota türleri yiyecek olarak kullanılması yanında, hayvanlar üzerindeki yaraların iyileştirilmesinde de kullanılmaktadır. Pleurotus eyngii’nin afrodizyak etkisi olduğuna inanılmaktadır. Yenen türlere genel olarak bakıldığında yöre halkı mantarlardan yeterince faydalanmakta ve yanan mantarları tecrübe yolu ile iyi ayırt etmektedir. Zehirli türler toplam türlerin % 6.8’ini oluşturmaktadır.
Tablo.1. İlimizde yenen mantar türleri
Yörede zehirlenmeye neden olan mantarlar fazla olmasına rağmen halk tarafından iyi tanınmakta ve yapılan araştırmalar neticesinde ciddi şekilde zehirlenme olayının meydana gelmediği tespit edilmiştir.
Tablo.2. İlimizde zehirli mantar türleri
Yörede belirlenen Gomphus clavatus, Laricifomes officinalis ve Sarcosphaera coronaria Avrupa’da nesli tükenmekte olan mantarlar içerisindedir(ECCF 2001). Literatür taramaları sonucunda Laricifomes officinalis 1973 yılından beri ikinci kez, Gomphus clavatus 1992, 1994 ve 2000 yılından beri dördüncü kez belirlenmektedir. Bu iki türün yayılış alanları sedir ve köknar ormanı olması nedeniyle birbirine benzemektedir. Sarcosphaera crassa ise ülkemizde oldukça yaygındır.
Araştırma alanında tespit edilen taksonların familyalara göre dağılımı şu şekildedir; Tricholomataceae 67, Coprinaceae ve Cortinariaceae 34’er, Polyporaceae 19, Strophariaceae 17, Hymenochaetaceae 14, Lepiotaceae ve Bolbitiaceae 13’er, Lycoperdaceea 10, Morchellaceae ve Boletaceae 8’er, Agaricaceae ve Russulaceae 7’şer, Pleurotaceae, Entolomataceae ve Pluteaceae 6’şar, Helvellaceae ve Geastraceae 5’şer, Pezizaceae, Corticiaceae ve Thelephoraceae 4’er, Humariaceae, Ramariaecae ve Amanitaceare 3’er, Hyaloscypacceae, Tulostomatacceea, Rhizopogonaceea, Gomphidiaceae, Htgrophoraceae ve Crepidotaceae 2’şer, Nectriaceae, Terfeziaceae, Tremellaceae, Dacrymycetaceae, Gomphaceae, Hericiaceae, Ganodermataceae, Schizophyllaceae, Astraeaceae ve Paxillaceae 1’er tanedir.
Toplam taksonların, Ascomycetes sınıfından belirlenen 24 tür % 7.5’ini, Basidiomycetes sınıfından belirlenen 298 tür % 92.5’ini oluşturmaktadır. Toplam familyaların %47.8’ini Tricholomataceae, Coprinaceae, Cortinariaceae ve Polyporaceae oluşturmaktadır. Araştırma alanında Karaçam, Sedir ve Köknar orman vejetasyonun çok uygun olması ve su kenarlarındaki Kavak, Söğüt ve diğer ağaçların döküntülerinin mantarların yetişmesine uygun ortam sağlamaları, iklimin yarı Akdeniz, yarı Karasal özellik göstermesi, yörede makrofungusların yetişmesi için elverişli bir ortam sağlamaktadır. |
Bovista plumbea
calvatia cyathiformis
Clitocybe clavipes
creolophus cirrhatus
Hygrophorus erubescens
Inocybe hirtella
lycoperdon marginatum
Macrolepiota excoriata
Mitrophora semilibera
Oudemansiella longipes
Peziza arvernensis
Ramaria abietina
Stropharia coronilla
Gomphus clavatus
Helvella acetabulum
Lepista nuda
Pleurotus eryngii |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Adres: 2. İstasyon Cad. Orman İşletme Şefliği Binası - KARAMAN Tel: 0.338.2149388 - Fax:0.338.2149288 - eposta: karaman@cevreorman.gov.tr Web sayfamızın tasarımı İl Müdürlüğümüz personelince yapılmıştır... |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
